أبو علي سينا

180

قراضه طبيعيات ( فارسى )

ص 82 س 8 ( و نيز ص 107 س 6 ) - « چراست كه قمر زير همه اجرام علوى است » ، رش : حكيم ناصر ، جامع الحكمتين ص 192 - 193 . ص 83 س 2 ( و نيز ص 114 س 3 ) - « مجرّه » ، كاه‌كشان يا كهكشان ( رش : لغت‌نامه اسدى در كلمهء كاه‌كشان ) يا راه كاهكشان يا راه بهشت يا آسمان دره يا گاهنگان يا امّ السماء يا شرج يا شرج السماء را گويند و عامّه آن را ارابه داود و راه مكه و راه حاجيان نامند . ص 3 س 3 ( و نيز ص 115 س 5 ) - « سراب » « 1 » ، كوراب ( برهان قاطع ) يا گوراب ( ايضا ) . زمينى كه در روز از دور آب نمايد . رش : رسائل اخوان الصفا ج 3 ص 118 . فريبندگى سراب امثال و اقوال بسيار در زبان عربى بوجود آورده است ، شايد بدان سبب كه سراب بيشتر در سرزمين‌هاى گرم و در ريگزارها ( مانند عربستان ) كه از اثر اشعهء خورشيد بسيار گرم مىشوند به نظر ميرسد ، رش : المنجد ، مادّهء « سرب » و « لمع » و در همان كتاب بخش « فرائد الادب » . و نيز . رش : قاموس كتاب مقدس ترجمهء هاكس ( بيروت 1928 م ) ص 473 . ص 84 س 4 - « كه يكى مادّتست و يكى صورت آتش را و هر دو بيك ديگر مشتاق باشند » ، رش : ص 60 س 3 ببعد ، و حواشى مربوط به آن . ص 85 س 1 - « بخارات دخانى » ، بخارات دخانى ( در برابر بخارات مائى يا بخار مطلق ) تعبير ديگر از دود است ، رش : علم طبيعى دانشنامه ص 65 و 70 ؛ ابو حاتم مظفر اسفزارى ، آثار علوى ص 8 - 9 ؛ قصّهء حىّ بن يقظان با ترجمه و شرح فارسى ص 57 ؛ حكيم ناصر ، جامع الحكمتين ص

--> ( 1 ) - Mirage .